ՀՀ ԳԱԱ Պատմության Ինստիտուտի մասին

















Հարգելի բարեկամ
ՀՀ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի ինտերնետային կայքի ստեղծումը կարևոր իրադարձություն է մեր հաստատության կյանքում: Այն հնարավորություն է ընձեռում համայն աշխարհին նորագույն հաղորդակցման և տեղեկատվության փոխանակման մեթոդներով տեղեկանալ Հայոց լեռնաշխարհի, Հայ ժողովրդի կազմավորման, պետական կազմավորումների, Հայկական հարցի ու Հայոց ցեղասպանության, Հայկական սփյուռքի, ԼՂՀ հռչակման և կայացման, ազգային ազատագրական պայքարի և Հայոց պատմությանն առնչվող տարրաբնույթ այլ խնդիրներին: Կայքը կներկայացնի աշխարհասփյուռ հայությանը և օտարներին հայի ինքնությունն ու անցած ուղին` հայերեն, ռուսերեն, այնպես էլ անգլերեն լեզուներով:
Կայքի հիմնական խնդիրներից է նաև համարժեք գնահատական տալը պատմական ճշմարտության բոլոր խեղաթյուրումներին և աղավաղումներին, որոնք մեր օրերում արդեն դարձել են սովորական երևույթ:

ՀՀ ԳԱԱ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏԻ ՏՆՕՐԵՆ,
Պ.Գ.Դ, ՊՐՈՖԵՍՈՐ, ՀՀ ԳԱԱ ԹՂԹԱԿԻՑ ԱՆԴԱՄ
ԱՇՈՏ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ


ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտը պետական ոչ-առևտրային կազմակերպություն է, որը գտնվում է ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության գերատեսչական ենթակայության տակ: Ինստիտուտի գործունեության նպատակն է իր մասնագիտացմանը համապատասխան` գիտական, գիտատեխնիկական հետազոտություններ, գիտակրթական, խմբագրական, հրատարակչական աշխատանքներ կազմակերպելն ու իրականացնելը, գիտական կադրերի պատրաստումը, հանրապետական և միջազգային գիտական կազմակերպությունների հետ համագործակցությունը և համատեղ գիտական ծրագրերի իրականացումը:
Պատմության ինստիտուտի կազմավորումը անցել է բարդ և դժվարին ուղի: Նախ 1925 թ. հիմնադրվեց Հայաստանի գիտության և արվեստի ինստիտուտը, որը 1930-ին վերանվանվեց Գիտությունների ինստիտուտի: Այն իր շուրջն էր համախմբում պատմության, հնագիտության, արվեստագիտության և հումանիտար այլ բնագավառների հետազոտողներին:
1932 թ. ստեղծվեց Կուլտուրայի պատմության ինստիտուտը: Այս ինստիտուտի հիման վրա 1935-ին կազմավորվեց ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի հայկական մասնաճյուղը (Արմֆան), որի կազմի մեջ մտավ նաև Պատմության և Գրականության ինստիտուտը:
1943 թ. նոյեմբերին ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի հրամանագրով ԽՍՀՄ ԳԱ Հայկական մասնաճյուղի հիման վրա ստեղծվում է Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիան: Ակադեմիայի կազմում պատմության ինստիտուտը դառնում է առանձին հաստատություն: Պատմության ինստիտուտի հիմնադրումը Գիտությունների ակադեմիայի կազմում նոր թափ հաղորդեց հայ պատմագրության զարգացմանը: Ինստիտուտը դարձավ մասնագետ պատմաբանների պատրաստման կարևոր կենտրոն, որն առանձնանում էր հետազոտությունների լայն շրջանակներով, գիտահետազոտական հիմքով և նոր մոտեցումներով: Պատմության ինստիտուտը նպատակաուղղված զբաղվում է հայ ժողովրդի և Հայոց պատմության բոլոր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրությամբ:
Ներկայումս պատմության ինստիտուտի աշխատակիցները 118-ն են, որոնցից 47-ը` կանայք են, գիտաշխատողները` 85 են, որոնցից 27-ը կին: Ինստիտուտը ունի հզոր գիտական ներուժ` 5 ակադեմիկոս, գիտությունների 24 դոկտոր և գիտությունների 46 թեկնածու: 2008 թ. ինստիտուտում իրենց գիտական հետազոտությունն են կատարում 8 ասպիրանտներ:
Պատմության ինստիտուտի առաջին տնօրենն էր Հայաստանի գիտությունների Ակադեմիայի պրեզիդենտ, ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելին: Օրբելուն փոխարինել են Ա. Հովհաննիսյանը, Ս. Երեմյանը, Ա. Հարությունյանը (Հարենցը), Գ. Գալոյանը և Հ. Ավետիսյանը: 2002 թ. մինչ օրս ինստիտուտը ղեկավարում է պ.գ.դ, պրոֆեսոր, ԳԱԱ թղթակից անդամ Ա.Ա. Մելքոնյանը: